جهل مردم کوفه، عامل حکومت معاویه خطبه 57

جهل مردم کوفه، عامل حکومت معاویه خطبه 57

(جلسه دوشنبه 1/3/96)

معاویه در دوران خلیفه اول به جای برادر خود یزید ابن ابی سفیان در شام حاکم گردید و در دوران دو خلیفه بعدی کاخ سبز خود را برافراشت . او در زمان امیرمؤمنان علیه السلام جنگ صفین را به راه انداخت و به کمک عمروعاص و جهل مردم کوفه به تدریج برهمه جهان اسلام حاکم گردید و مدت چهل سال بر مسلمانان بی بصیرت حکومت کرد وسپس یزید را جانشین خود ساخت که حادثه کربلا را به راه انداخت.

مردم کوفه علیرغم هشدارها و اعلام خطرهای صریح پیامبرخداصلی الله علیه وآله و پیش گویی های امیرمؤمنان علیه السلام فریب معاویه را خوردند.

امام عليه السّلام در اين خطبه از حاكم شدن معاويه بر امّت خبر می دهد و به مفاسدى كه از اين حاكميت سرچشمه مى گيرد اشاره مى كند، نخست مى فرمايد:

«آگاه باشيد بعد از من مردى گشاده گلو و شكم بزرگ بر شما مسلّط خواهد شد كه هر چه بيابد مى خورد و آنچه را نمى يابد جستجو مى كند»

(أمّا إنّه سيظهر عليكم بعدي رجل رحب البلعوم، مندحق البطن، يأكل ما يجد و يطلب ما لا يجد)

اين تعبير ممكن است اشاره به وضع ظاهرى او باشد و ممكن است كنايه از وضع روحى او در امر حكومت باشد، كه مردى زياده طلب و حريص بود و در امر حكومت چيزى او را سير نمى كرد. و بعيد نيست كه هر دو معنى، هم معنى حقيقى و هم معنى كنايى منظور باشد چرا كه او داراى اين صفات، در هر دو جهت بود.

پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود: «إذا رأيتم معاوية على منبري فاقتلوه- يا- فاضربوا عنقه»، «هنگامى كه معاويه را بر منبر من ببينيد او را به قتل برسانيد- يا- گردن او را بزنيد

امام عليه السّلام نیزضمن اين پيشگويى، گوشه اى از وظائف مردم را در برابر چنين كسى بيان مى دارد و چنانكه تاريخ مى گويد: پيش بينى امام عليه السّلام به طور كامل، در زمان حكومت معاويه به وقوع پيوست.

سپس امام در ادامه اين سخن دستور قتل چنين فردى را صادر كرده، مى فرمايد: «او را بكشيد ولى هرگز نخواهيد كشت» (فاقتلوه، و لن تقتلوه) به يقين مخاطب اين سخن مردم عراقند كه امام عليه السّلام دانست آنها به حكم ضعف روحيه و ناتوانى در تصميم گيرى و پراكندگى افكار، يا توانايى بر كشتن معاويه ندارند و يا اگر بتوانند، چنين شجاعت و شهامت و اراده و تصميمى در آنها وجود ندارد.

اما چرا اين مرد از ديدگاه امام عليه السّلام واجب القتل بوده، روشن ترين دليل آن همان فسادى است كه در ميان مسلمين بر پا كرده بود و از بارزترين مصداق هاى «مفسد فى الارض» بود چرا كه علاوه بر ايجاد ناامنى در كشور اسلام، جنگ هايى به راه انداخت كه خون بسيارى از مسلمانان در آن ريخته شد.

گذشته از اين، بدعت هايى در اسلام گذاشت كه اگر ادامه مى يافت اسلام به كلّى دگرگون مى شد.

اضافه بر اينها او دستور سبّ امير مؤمنان عليه السّلام را صادر كرده بود

در ادامه اين سخن، از يكى ديگر از حوادث آينده پرده بر مى دارد و مى فرمايد: «آگاه باشيد او به شما فرمان مى دهد كه مرا دشنام دهيد و از من بيزارى جوييد» (ألا و إنّه سيأمركم بسبّي و البراءة منّي)).

از سوى ديگر، معاویه دستور سبّ و دشنام آن حضرت را در منابر و در خطبه هاى نماز جمعه رواج داد و خطباى مزدورش را مجبور به اين كار ساخت، بديهى است جايى كه مجبور به سبّ امام باشند هرگز قدرت بر ذكر فضائل او نخواهند داشت و اين يكى از زشت ترين بدعت هاى معاويه بود كه هيچ توجيه گر متعصّبى نيز توجيهى براى آن ندارد و به گفته شاعر عرب

أ على المنابر تعلنون بسبّه و بسيفه نصبت لكم أعوادها

«آيا بر منبرها آشكارا او را دشنام مى دهيد در حالى كه چوبه اين منبرها با شمشير او براى شما بر پا شد».

امروزه نیز با این که امام رحمه الله علیه بارها هشدار دادند که: « من در میان شما باشم یا نباشم، نگذارید انقلاب به دست نا اهلان و نامحرمان بیفتد» شاهد آن هستیم که برخی از نا اهلان از طریق همان تریبون هایی که شهدا آن را برپا کرده اند به شهدای مدافع حرم ، بسیجیان و مدافعان امنیت می تازند. با عناوینی مانند امنیتی ها ، تند روها ، افراطی ها، بسیجی ها، انقلابی ها و نظامی ها و غیره کینه خود را به نمایش می گذارند و دشمنان اسلام را شاد می کنند.

در این خطبه در باره جنگ روانی معاویه ، دستور تقیّه در برابر دشنام و نهی از برائت جستن از او و ذکر فضائل آن حضرت نکاتی بیان شده است که در جلسه به آن خواهیم پرداخت. انشاالله.

+ نوشته شده در شنبه سی ام اردیبهشت ۱۳۹۶ساعت 17:14 توسط محمدجواد قاسمی |