الف :سبک زندگی مومنانه

در خطبه 189 ایمان به دو نوع تقسیم شده است :«يك نوع از ايمان، ايمانى است مستقرّ كه در عمق دلها ثابت و برقرار مى باشد، و نوع ديگر ايمانى است كه به صورت عاريه تا موقع معيّنى ميان دلها و سينه ها در نوسان است »[1]

بدیهی است هنگامی که ایمان به صورت مستدل و برهانی و با تفکر و اندیشه در عمق جان مستقر گردید، لاجرم در زوایای زندگی در اعتقادات و باورها، ،در اخلاق وصفات و در رفتار و کردار، خود را نشان می دهد و سبک زندگی مؤمنانه را شکل می دهد.

آن حضرت در مواردی به تبیین سبک زندگی مؤمنانه و پرهیزکارانه اشاره فرموده اند ؛ اما در خطبه ای ویژه ، صفات و ویژگی های پرهیزکارانی که ایمان در عمق جانشان مستقر است را بیان فرموده اند که در این جا به برخی از این ویژگی ها اشاره می کنیم .

پرهيزكاران در دنيا داراى اين صفات برجسته اند:

گفتارشان راست، پوشش آنان ميانه روى، و راه رفتنشان تواضع و فروتنى است.

چشمان خويش را از آن چه خداوند بر آنها تحريم نموده، پوشيده اند و گوش هاى خود را وقف شنيدن علم و دانش سودمند ساخته اند. در بلا و آسايش حالشان يكسان است (و تحولات آنها را دگرگون نمى سازد) و اگر نبود اجل و سر آمد معينى كه خداوند براى آن ها مقرر داشت.

روحهاى آنان حتى يك چشم برهم زدن از شوق پاداش و از ترس كيفر در جسمشان قرار نمى گرفت، خالق و آفريدگار در روح و جانشان بزرك جلوه كرده (بهمين جهت) غير خداوند در نظرشان كوچك است. آنها به كسى مى مانند كه بهشت را با چشم ديده و در آن متنعم است و همچون كسى هستند كه آتش دوزخ را مشاهده كرده، و در آن معذب است، قلب هاشان پر از اندوه و (انسان ها) از شرشان در امان، بدن هاشان لاغر، و نيازمندى هايشان اندك،[2] ... خ 192

---

[1] ترجمه شرح نهج البلاغه(ابن ميثم)، ج 4 ، صفحه ى 336

[2] ترجمه گوياوشرح فشرده اى برنهج البلاغه، ج 2 ، صفحه ى 326

منشأ مشروعیت حکومت دینی در نهج البلاغه...